P21 września w siedemdziesięciu krajach świata obchodzony jest Światowy Dzień Choroby Alzheimera, w tym roku pod hasłem "Pomóc może każdy".

W Polsce z chorobą Alzheimera żyje ponad 200 tysięcy osób. Wśród chorych największą grupę stanowią kobiety, ponieważ żyją dłużej, a więc częściej dożywają wieku, w którym rozwija się choroba. W nielicznych przypadkach choroba ma podłoże dziedziczne, zwykle jednak pojawia się bez powodu. Naukowcy twierdzą, że aktywność intelektualna i zdrowy tryb życia mogą opóźnić pojawienie się choroby.

Pierwsze objawy nie wyglądają groźnie – kładzie się je na karb wieku lub roztargnienia. Często więc mija kilka lat, zanim bliscy chorego podejmą decyzję o wizycie u lekarza. Chory zaczyna zapominać podstawowe rzeczy związane z pracą zawodową czy czynnościami dnia codziennego, słowa, imiona; gubi się w znanych mu miejscach; wolniej liczy, nie jest pewien, jaki jest dzień czy godzina. Innym niepokojącym objawem są wahania nastroju, złość lub niechęć do kontaktów z ludźmi, związane także i z tym, że chory zdaje sobie sprawę ze swoich problemów z pamięcią, jest nimi zaniepokojony i usiłuje je ukryć przed bliskimi. Do tego dochodzą często związane z zaburzeniami pamięci podejrzenia wobec bliskich, że coś złośliwie schowali, okradli chorego; nasilają się stany lękowe. Z czasem zaburzenia pamięci są coraz poważniejsze: chory traci orientację, pamięta znacznie lepiej rzeczy z przeszłości, choć nie pamięta już ich chronologii. Równolegle pojawiają się kłopoty z mową – chory ma problemy z doborem właściwych słów, wypowiadane słowa czy zdanie są pozbawione sensu i związku, a dykcja niewyraźna. Coraz poważniejsze są problemy z koordynacją ruchów, często uniemożliwiające wykonanie najprostszych czynności. Chory może mieć też halucynacje, urojenia lub omamy, a jego wahania nastrojów mogą być znaczne, niekiedy niebezpieczne dla niego, jak i bardzo ciężkie dla opiekuna.

W końcu chory przestaje rozpoznawać bliskich, nie potrafi określić, w jakim jest miejscu, nie może wykonać żadnej czynności samodzielnie, nie panuje nad czynnościami fizjologicznymi. W ostatniej fazie chory leży i już nie można się z nim porozumieć, bo nie mówi świadomie i nie rozumie słów. Bezpośrednią przyczyną śmierci nie jest choroba Alzheimera, ale inne schorzenia i powikłania, np. zapalenie płuc.

Mechanizmy tej choroby nie są do końca znane. Została ona po raz pierwszy opisana w 1906 roku przez niemieckiego neuropatologa Aloisa Alzheimera. W większości przypadków zaczyna się w starszym wieku, po 65 roku życia, choć są przypadki zachorowania u znacznie młodszych osób.

Choroba Alzheimera trwa na ogół od 6 do 14 lat. Mimo bardzo intensywnych, zwłaszcza w ostatnim okresie prowadzonych prac badawczych, nie ma jeszcze na nią skutecznego leku, można tylko opóźniać i łagodzić objawy takie, jak stany lękowe, depresję, psychozy, nadmierne pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia snu.

Około 90 procent chorych do końca życia pozostaje w domu. Najczęściej opiekunami są współmałżonkowie (średnia wieku opiekuna to 69 lat). Stała opieka nad chorym na Alzheimera wymaga niesłychanego wysiłku psychicznego i fizycznego. W efekcie trzy czwarte opiekunów doświadcza silnego stresu, a połowa - depresji. Nic dziwnego, przecież bliska osoba na ich oczach staje się kimś obcym, kto nie pamięta już wspólnego życia. Dodatkowym obciążeniem są koszty choroby, które w miarę jej postępu rosną. Opiekunowie potrzebują wiedzy, informacji, wsparcia, wytchnienia. Mogą je znaleźć w organizacjach alzheimerowskich. W Polsce koordynatorem ruchu alzheimerowskiego (28 organizacji) jest Polskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, które działa od 1992 r. i jest członkiem Europejskiej i Światowej Federacji Organizacji Alzheimerowskich.

Zachęcamy do kontaktu z organizacjami alzheimerowskimi, nie tylko chorych i ich bliskich, ale wszystkich tych., którzy interesują się chorobą i chcieliby pomóc. Adresy organizacji alzheimerowskich można znaleźć na stronie WWW.alzheimer.pl lub w Polskim Stowarzyszeniu Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera: 622 11 22.

Z okazji tegorocznego Światowego Dnia Choroby Alzheimera Polskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom Z Chorobą Alzheimera zaprasza opiekunów i bliskich chorych oraz wszystkie zainteresowane osoby na wykład publiczny dr Arlety Kuczyńskiej 24 września o godz. 11 w kawiarni "Nowy Świat" ul. Nowy Świat 63.

We wrześniu czynna też będzie bezpłatna infolinia 0800-801-001 dla wszystkich poszukujących informacji o chorobie Alzheimera.