|
Prawnik radzi
Co warto wiedzieć o darowiźnie? W jakiej formie dokonać darowizny? Co może być jej przedmiotem? Czy można odwołać darowiznę i jak to zrobić? Na te i inne pytania udzielę odpowiedzi w dzisiejszym artykule. Darowizna jest to rodzaj umowy prawa cywilnego, która ma na celu nieodpłatne przysporzenie na rzecz obdarowanego, kosztem majątku darczyńcy. Darować można każdą rzecz, zarówno nieruchomości (np. mieszkanie, ziemia), jak i ruchomości (np. samochód, mebel, zegarek). Przedmiotem darowizny może być także zapłata oznaczonej sumy pieniężnej czy też zwolnienie obdarowanego ze zobowiązania (np. zwolnienie z długu). Dla swej ważności umowa darowizny powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego, zaś wyjątek od tej zasady istnieje w przypadku, gdy mimo niezłożenia przez darczyńcę oświadczenia w odpowiedniej formie, przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Wyjątek ten nie dotyczy jednakże darowizny nieruchomości, przedsiębiorstwa bądź spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, gdyż wówczas umowa zawsze musi być sporządzona przez notariusza. W przeciwnym wypadku będzie ona nieważna. Należy pamiętać, iż darowizna, także ta już wykonana, może zostać odwołana, ale tylko w sytuacji, kiedy następuje rażąca niewdzięczność ze strony obdarowanego w stosunku do darczyńcy (np. zniewaga, kradzież, pobicie, ciężkie naruszenie obowiązków rodzinnych, uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego czy też nieudzielanie pomocy darczyńcy w chorobie). Warto wskazać, że zwykłe konflikty i sprzeczki nie stanowią przesłanek do odwołania darowizny. Co istotne, darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego. Oznacza to, iż jeśli darczyńca o takowej niewdzięczności dowiedział się ponad rok od daty, w której chce odwołać darowiznę, tego typu zachowania nie mogą stanowić podstawy do jej odwołania. Drugą przesłanką do odwołania darowizny jest pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy, które nastąpiło po zawarciu umowy darowizny, a umowa ta nie została jeszcze wykonana. Jeżeli jednak darczyńca popadnie w niedostatek dopiero po wykonaniu darowizny, obdarowany zobowiązany jest (w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia) dostarczać darczyńcy środków do życia lub może zwolnić się od tego obowiązku, zwracając równowartość darowizny. Odwołania darowizny na podstawie ww. przypadków dokonuje się poprzez oświadczenie woli darczyńcy sporządzone w formie pisemnej, dla celów dowodowych. Odwołanie darowizny powoduje po stronie obdarowanego obowiązek zwrotu przedmiotu darowizny. Jeśli natomiast obdarowany nie chce tego dokonać, a zazwyczaj tak się dzieje, darczyńca powinien zwrócić się do sądu z pozwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli o przeniesienie własności przedmiotu darowizny z powrotem na darczyńcę. Podstawa prawna: Kodeks Cywilny (Dz.U.64.16.93): Art. 888, Art. 890, Art. 896, Art. 897, Art. 898, Art. 900.
Anna Kiczor
prawnik Kancelaria Doradztwa Prawnego "Leximus" |