Kim jest osoba niepełnosprawna? Jakie jest jej miejsce w społeczeństwie? Jaka jest rola wspólnoty lokalnej we włączaniu się osoby niepełnosprawnej w jej życie? Jakie zobowiązania ciążą na władzy publicznej? Jak daleko sięga i sięgać powinna jej ingerencja w życie osoby niepełnosprawnej? Od tych pytań rozpoczęło się Dzielnicowe Forum na rzecz osób niepełnosprawnych na Targówku 21 listopada. Zaproszono przedstawicieli centralnych i stołecznych urzędów zajmujących się osobami niepełnosprawnymi, a także lokalnych stowarzyszeń, ośrodków pomocy społecznej i samopomocy, szkół, przedszkoli, biblioteki publicznej, OSiR. Wystąpienia merytoryczne przeplatane były występami artystów ze Stowarzyszenia Rehabilitacji i Tańca Integracyjnego oraz Katolickiego Stowarzyszenia Niepełnosprawnych z Bródna. Przy wejściu do sali obrad można było obejrzeć i kupić prace plastyczne osób niepełnosprawnych.
      Osoby niepełnosprawne to 14,3% społeczeństwa polskiego; 11,3% mieszkańców Mazowsza; szacunkowo – 10% populacji Targówka. Co zrobiono dla nich w gminie (teraz dzielnicy), przypomniał wiceburmistrz Robert Radzik: w 1993 r. otwarto Przychodnię Rehabilitacyjną dla Dzieci i Młodzieży przy ul. Balkonowej, w 1998 r. – przedszkole integracyjne przy ul. Tokarza, w 2000 r. utworzono klasy integracyjne w szkołach. W nowym ratuszu nie ma barier dla osób niepełnosprawnych; Urząd finansował dowożenie do przedszkoli i szkół ponadgimnazjalnych, powstały 2 środowiskowe domy samopomocy, na skrzyżowaniach zainstalowano światła sygnalizacyjne z sygnałem dźwiękowym, od 1993 r. w OSiR organizowano Igrzyska Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej. Rozwijała się współpraca z organizacjami pozarządowymi, z gminnych funduszy przeznaczono w 2000 r. ponad 200 tys. zł w 2001 r. 160 tys. zł, w 2002 r. prawie 900 tys. zł na różne formy wspierania niepełnosprawnych.
      Ratusz jest przyjazny dla osób niepełnosprawnych – potwierdził Piotr Pawłowski, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Niepełnosprawnych. Chciał jednak wiedzieć, ile pracuje w nim takich osób. Wyraził nadzieję, że Forum będzie dobrym przyczynkiem do wspólnych działań władz i organizacji oraz skutecznych starań o unijne środki finansowe.
      Piotr Mroczek z Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych przypomniał, że podstawą prowadzenia wspólnej polityki unijnej jest od grudnia 2002 r. nowelizacja ustaw o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz o zatrudnieniu tych osób. Zachętą do lokalnej aktywności był konkurs na najlepszy program samorządu na rzecz osób niepełnosprawnych “Żyjmy bez barier”. Najwyżej ocenione zostały programy z Olsztyna, Rudy Śląskiej i Solca Kujawskiego.
      Uznanie dla Targówka za działania na rzecz osób niepełnosprawnych wyraził Czesław Łazarczyk, kierownik Powiatowego (teraz Miejskiego) Ośrodka Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: To była jedyna gmina (mam nadzieję, że będzie Dzielnica), gdzie nie było problemów finansowych. Gdy zgłaszało się do nas stowarzyszenie, a u nas nie było pieniędzy albo były mniejsze niż sobie życzyli – gmina zapewne musiała dofinansowywać i ku uciesze tych osób impreza czy wyjazd był realizowany.
      Mimo zamiarów likwidacji PFRON, system wspierania działań na rzecz osób niepełnosprawnych będzie istniał – zapewnił Piotr Wójcik z Mazowieckiego Oddziału PFRON. Realizowane są programy celowe, takie jak Pegaz, Partner, Pitagoras, Papirus.
      Ważne dla uczestników Forum informacje przekazał Kazimierz Kuberski, reprezentujący Biuro Polityki Społecznej Urzędu m.st. Warszawy. Priorytety w działaniu na rzecz osób niepełnosprawnych i środki pozostaną bez zmian: na działania socjalno-pomocowe będzie 2,8 mln zł (na specjalistyczny transport; środowiskowe ośrodki samopomocy, szczególnie dla osób niepełnosprawnych intelektualnie i chorych psychicznie; wspieranie programów o charakterze integracyjnym oraz samopomocowych; wspieranie programów aktywizacji osób niepełnosprawnych). Ogłoszenie konkursów na te programy opóźniło się z powodu zmian w ustroju Warszawy i nowelizacji ustawy o dochodach samorządu terytorialnego.
      Kazimierz Kuberski zachęcał do tego, by wszystkie organizacje działające na rzecz niepełnosprawnych mówiły “jednym głosem” i współpracowały z władzami samorządowymi. Takim forum współdziałania może stać się Społeczna Rada Osób Niepełnosprawnych, powołana przy prezydencie Warszawy w sierpniu br. Do 1 grudnia można zgłaszać kandydatów do 5 zespołów rady. Miasto będzie konsultować z organizacjami pozarządowymi kompleksowy program działań “Warszawa – przyjazna stolica”. Ogłoszony zostanie konkurs “Kierowca przyjazny dla niepełnosprawnych” – dla współpasażerów i kierowców. Priorytetem nr 1 Biura Urzędu będzie aktywizacja zawodowa na otwartym rynku pracy – zapewniał K. Kuberski. Rehabilitacja społeczna jest realizowana; to coraz mniejszy problem .Do większego problemu urasta sprawa pracy osób niepełnosprawnych. Działania urzędu miasta skierowane będą na ułatwianie pracy w normalnym środowisku, nie w “gettach”, poprzez wspieranie podnoszenie kwalifikacji, kursów zawodowych itp.
      O swoich dokonaniach i napotykanych trudnościach mówili przedstawiciele organizacji z Targówka: Koła Praga Północ Polskiego Związku Niewidomych, Bródnowskiego Stowarzyszenia Przyjaciół i Rodzin Osób z Zaburzeniami Psychicznymi „Pomost”, Fundacji Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ KONIKU, Katolickiego Stowarzyszenia Niepełnosprawnych przy parafii Św. Marii Magdaleny na Bródnie, Stowarzyszenia “Joni i Przyjaciele Polska”, Stowarzyszenia Działającego na Rzecz Osób Niepełnosprawnych “Help”, a także Ośrodka Pomocy Społecznej, Środowiskowego Domu Samopomocy dla Osób z Upośledzeniem Umysłowym, Środowiskowego Domu Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi, Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 13, SP nr 42, SP nr 206, Gimnazjum nr 3, Przedszkoli Integracyjnych nr 20 i 22, Biblioteki Publicznej i Ośrodka Sportu i Rekreacji. Wystąpienia te zostaną opublikowane w specjalnym wydawnictwie.
      Podsumowując forum, wiceburmistrz Robert Radzik zapowiedział pilne powołanie na Targówku Rady Konsultacyjnej ds. Osób Niepełnosprawnych. Połączy ona wysiłki samorządu, radnych, zarządu dzielnicy, podległych mu struktur z działaniami stowarzyszeń, by w obecnych realiach ustroju Warszawy kontynuować to, z czego nie tylko w Warszawie, słynął Targówek: realizacji inicjatyw społecznych, służących osobom niepełnosprawnym i zwalczaniu patologii. Zapowiedział kolejne spotkania na ten temat.
      W skromniejszym wymiarze spotkanie podsumowała dla nas Ligia Szczepaniak, prezes Katolickiego Stowarzyszenia Osób Niepełnosprawnych na Bródnie: Bardzo dziękujemy panu burmistrzowi i wszystkim osobom, które zaangażowały się w zorganizowanie tego Forum. Dotykają, nie tylko nas, kłopoty finansowe. Bolączką naszego Stowarzyszenia jest to, że nie mamy siły przebicia. Bardzo trudno jest o sponsorów dla osób dorosłych, niepełnosprawnych intelektualnie. Liczymy, że po tym Forum, zgodnie z nową ustawą o pożytku publicznym i wolontariacie, przystępując do konkursu nie będziemy musieli co roku składać tych samych dokumentów w kilku miejscach (co bardzo paraliżuje bieżącą działalność), a środki finansowe otrzymamy na okres trzyletni. Czekamy na kontynuację Forum. P.S. Szkoda, że ekipa telewizyjna z kamerami zarejestrowała tylko wystąpienia do mikrofonu, a nie piękno tańców z osobami na wózkach inwalidzkich. Szkoda, że nie zjawiła się duża prasa, by dać Targówkowi szansę na poprawienie pozycji w rankingu.